Οι Συναγωγές της Ελλάδος: Αρχείο Ιστορίας και Αρχιτεκτονικής

Περιγραφή

Οι Συναγωγές της Ελλάδος:

Αρχείο Ιστορίας και Αρχιτεκτονικής

Το βιβλίο Οι Συναγωγές της Ελλάδος: Αρχείο Ιστορίας και Αρχιτεκτονικής συνοψίζει έξι δεκαετίες έρευνας πεδίου και αρχειακής τεκμηρίωσης των συναγωγών της Ελλάδος, μία έρευνα που ξεκίνησε ο συγγραφέας στις αρχές της δεκαετίας του 1990 αποτυπώνοντας συναγωγές που στέκουν μέχρι σήμερα και άλλες που κατεδαφίστηκαν λίγα χρόνια αργότερα. Στη συνέχεια η έρευνα του συγγραφέα, εμπλουτίστηκε από το αρχείο του αρχιτέκτονα Σεμτώβ Σαμουήλ (1939-2009), που βρέθηκε τυχαία από τους συγγενείς του και αργότερα παραδόθηκε στον συγγραφέα. Ως φοιτητής αρχιτεκτονικής το 1960/61, ο Σαμουήλ, πραγματοποίησε επισκέψεις, φωτογραφικές τεκμηριώσεις και πλήρεις αρχιτεκτονικές αποτυπώσεις σε έναν αριθμό συναγωγών σε όλη την ελληνική επικράτεια, πολλές από τις οποίες αργότερα κατεδαφίστηκαν. Το αρχείο Σαμουήλ είναι το μόνο τεκμήριο που έχουμε για τις συναγωγές αυτές. Η ψηφιοποίησή του από τον συγγραφέα και η δημιουργία ψηφιακών μοντέλων εικονικής πραγματικότητας, μας επιτρέπουν για πρώτη φορά να «επισκεφθούμε» ψηφιακά συναγωγές που κατεδαφίστηκαν πριν από περίπου 50 χρόνια.

Το βιβλίο καταγράφει τις συναγωγές σε όλη την Ελλάδα, με σύντομες ιστορικές και αρχιτεκτονικές περιγραφές, πλούσιο φωτογραφικό υλικό και ένα εκτενές αρχείο αρχιτεκτονικής τεκμηρίωσης και λεπτομερούς σχεδιαστικής αναπαράστασης δεκάδων συναγωγών σε όλη την Ελλάδα, πολλές από τις οποίες δεν υπάρχουν πιά. Ένα σπάνιο αρχείο 444 σελίδων, με 262 φωτογραφίες και 237 αρχιτεκτονικά σχέδια και διαγράμματα που συμπληρώνει τα κενά της ιστορικής αφήγησης, αρχιτεκτονικής συνέχειας και αστικής εμπειρίας σε πόλεις που οι συναγωγές αποτελούν πλέον ‘αόρατα’ μνημεία που δυστυχώς, λόγω της ανοικοδόμησης και του εκσυγχρονισμού των πόλεων, κινδυνεύουν να ξεχαστούν. Το βιβλίο χαιρετίζει η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Πρόεδρος του ΚΙΣΕ Δαυίδ Σαλτιέλ, ενώ το προλογίζει ο ακαδημαϊκός καθηγητής και αρχιτέκτονας Μανόλης Κορρές.

«Ο Ηλίας Μεσσίνας έχει θέσει ως αποστολή του να καταγράψει την σωζόμενη εβραϊκή κληρονομιά της Ελλάδας.»

Samuel D. Gruber, Πρόεδρος του International Survey of Jewish Monuments

«Ο Ηλίας Μεσσίνας ήταν από τους πρώτους, όταν σε νεαρή ηλικία και σε κλίμα σχετικής αδιαφορίας, αν όχι αρνητικότητας, έθεσε στη δημόσια συζήτηση το θέμα της διάσωσης των συναγωγών στην Ελλάδα».

Νίκος Βατόπουλος, Δημοσιογράφος, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

«Ωφείλουμε πολλά στον Ηλία Μεσσίνα για το έργο του στις αναστηλώσεις και τη διάσωση των μνημείων του Εβραϊκού Ελληνισμού».

Καθ. Γιώργος Τσιγάρας, Πρόεδρος Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας,

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

«Ο Ο αρχιτέκτων Ηλίας Μεσσίνας αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη, διάσωση και αναστήλωση των ελληνικών συναγωγών [παρόλο που]

η ελληνική κοινωνία, δεν ήταν ακόμη ώριμη, ώστε να αντιληφθεί

τον πολιτισμικό [αυτό] πλούτο.»

Θρασύβουλος Παπαστρατής, Δικηγόρος και ΜΑ Δημόσιας Ιστορίας

Βιογραφικό συγγραφέα:

Ο Ηλίας Μεσσίνας (1964-) είναι αρχιτέκτονας και πολεοδόμος, σύμβουλος αειφορίας και δημόσιας διαβούλευσης. Απόφοιτος του Κολλεγίου Αθηνών, του Yale School of Architecture, της Ακαδημίας Bezalel, κάτοχος διδακτορικού στη Χωροταξία και MSc σε «Περιβάλλον και Ανάπτυξη» από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, postdoctoral fellowship από το Faculty of Architecture and Town Planning του Technion Institute of Technology, με έρευνα πάνω στο βιοκλιματικό σχεδιασμό στο Desert Architecture Unit του Πανεπιστημίου Ben Gurion.

Ανέλαβε για πρώτη φορά την εκτενή μελέτη και αποτύπωση των συναγωγών στην Ελλάδα το 1993, την οποία και δημοσίευσε εκτενώς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από το 1995 έως το 2023 ανέλαβε με συνεργάτες, τη μελέτη, αναστήλωση/αποκατάσταση και ανακαίνιση συναγωγών σε πόλεις ανά την Ελλάδα. Το 2022-2023 ανέλαβε για τη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού τον εμπλουτισμό του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του «Αρχαιολογικού Κτηματολογίου» του Υπουργείου Πολιτισμού με την ενσωμάτωση των Εβραϊκών Μνημείων του Ελλαδικού χώρου.

Δημιουργός του «ECOWEEK» που από το 2005 προωθεί τον αειφορικό και συμμετοχικό σχεδιασμό, την κυκλική οικονομία, την καινοτομία και τη δημόσια διαβούλευση σε 18 χώρες.

Είναι συγγραφέας 15 βιβλίων και δεκάδων άρθρων για την πολιτιστική κληρονομιά, τις συναγωγές της Ελλάδος και τον αειφορικό σχεδιασμό. Έχει βραβευτεί για το έργο του και υπήρξε υποψήφιος για τα βραβεία Tallberg/Eliasson Global Leadership και European Prize, ενώ περιλαμβανόταν στον κατάλογο της ελληνικής συμμετοχής στη Μπιενάλε, το 2006.

Διδάσκει αειφορικό σχεδιασμό στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Είναι παντρεμένος με την Υβέτ και έχουν τρεις κόρες, τη Μάγια, τη Νόα και την Έντεν.